NDE compatible werken


De Nationale Digitaliseringstrategie (NDE) heeft als doel om de digitale infrastructuur van Nederland te versterken en te zorgen voor een betere toegankelijkheid van digitale informatie. Een belangrijk aspect van deze strategie is het NDE-compatibele werken, door te voldoen aan bepaalde standaarden en richtlijnen. LDMax maakt het eenvoudig om aan deze richtlijnen te voldoen.

Op de website van het Netwerk Digtitaal Erfgoed kun je o.a. dit lezen:

Je erfgoed digitaal beschikbaar maken en toch niet gevonden worden? Dat is ontzettend jammer. Gelukkig is er een oplossing: door te werken volgens dezelfde afspraken en standaarden kunnen we dit erfgoed wél toegankelijk maken voor een groot publiek. Dit noemen we ‘NDE-compatibel werken’.

Maar hoe doe je dat dan "NDE-compatible werken"? Het NDE schrijft er dit over:

Zo werk je NDE-compatibel

Met erfgoedorganisaties, softwareleveranciers en andere partners in het netwerk zijn de afgelopen jaren afspraken gemaakt om erfgoed op een nog betere manier met elkaar te verbinden. Dit betekent dat je:

Uiteraard ligt een deel van deze afspraken bij jou als erfgoed organisatie. Als je zelf geen gestandaardiseerd termen gebruik via het Termennetwerk, dan wordt het lastig om mee te doen (alhoewel LDMax daar in de toekomst wellicht ook een oplossing voor gaat bieden...). Maar voor alle onderdelen uit de bovenstaand richtlijn biedt LDMax een plug-and-play oplossing!

NDE-compatible werken met LDMax

Maak gebruik van duurzaame identifiers

Zoals ook omschreven in het artikel Duurzame identifiers, is het belangrijk om je objecten uit de collectie een vaste identifier (PID) toe te kennen. Maar als je dat eenmaal hebt geregeld (bijvoorbeeld met je leverancier), dan moet de PID wel gebruikt kunnen worden. LDMax lost dit probleem op door een standaard Iri dereference aan te bieden mét Content-Negotiaton. Voor een uitgebreide beschrijving van dit process, lees het artikel Iri dereferencing.

Voorbeeld van een werkende duurzame identifier (ARK): https://n2t.net/ark:/74905/0000e8d01e96fd98a81097b15f765d8a

Linken naar URI’s van gestandaardiseerde termen via het Termennetwerk

Het leggen van links vanuit jouw collectie naar termen uit het NDE Termennetwerk zul je aan de bron moeten doen (bijvoorbeeld in je collectiebeheersysteem). Maar als je de links aanbrengt zullen ze vanzelf in LDMax verschijnen.

Voorbeeld van een link naar het termennetwerk: In de Daguerreobase dataset zijn o.a. zogenaamde daguerreotypes opgenomen. De Getty vocabulaire is opgenomen in het termennetwerk en daar komt dit type vroege fotografie voor als http://vocab.getty.edu/aat/300053530.

Als je nu de het eerdere voorbeeld (https://n2t.net/ark:/74905/0000e8d01e96fd98a81097b15f765d8a) bekijkt, zie je als sdo:additionalType de term uit de Getty vocabulaire gekoppeld. Omdat de basiskenmerken van de term ook in LDMax zijn opgenomen, kun je ook doorklikken naar deze pagina.

Erfgoedinformatie publiceren als linked (open) data

LDMax is een publicatieplatform voor Linked Data, zowel voor downloads als derefrencing en allerlei andere handige Linked Open Data toepassingen.

Datasets vindbaar maken voor anderen via het Datasetregister

Elke pagina in LDMax heeft ook een Linked Data representatie in Rdf. Bij elke pagina kun je rechtsboven op het RDF icoon klikken om de betreffend pagina als RDF te bekijken (bekijk bijvoorbeeld deze pagina maar eens als Triples). Ook bevat elke pagina onzichtbare metadata in JSON-LD formaat waarmee zoekmachines de paginas's "begrijpen" (zie dit voorbeeld). Dit mechanisme gebruiken we ook om Datasets in het Dataset register te publiceren. Als we het voorbeeld van de dataset "Daguerreobase" er weer bij pakken, dan kunnen we deze valideren in het Datasetregister. Om dat te bekijken klik je op deze link. Het aanmelden zelf is een geautomatiseerd process dat LDMax voor jou uitvoert.

Voor toegang tot beeldcollecties gebruik maken van IIIF

Niet elke instelling heeft de beschikking over een IIIF compatible server voor de beeldcollectie. Als je je beelden wel via internet beschikbaar hebt, dan maakt LDMax er vanzelf IIIF afbeeldingen van. Ook is het mogelijk om een IIIF server af te nemen bij LDMax, neem contact op voor meer informatie.

Bekijk dit voorbeeld uit de dataset van het Haags Historisch Museum waarvan geen eigen IIIF endpoint beschikbaar is maar eens. Als je klikt op de link naar de IIIF viewer zie je een IIIF weergave van de afbeelding. Een dergelijk viewer kan alleen gemaakt worden als er ook een IIIF Presentation API manifest is (niet te verwarren met de eis uit de NDE richtlijnen, daar is dit niet verplicht!). LDMax kan van elk object zo'n manifest maken die in een IIIF compatible viewer gebruikt kan worden. Een voorbeeld van zo'n IIIF Manifest uit de Daguerreobase dataset kun je hier vinden